Gezag

Als een kind (tijdelijk) in een pleeggezin woont, is het van belang te weten wie het gezag over het pleegkind heeft. De gezagsvorm heeft belangrijke gevolgen voor de verdeling van de verschillende verantwoordelijkheden.

Pleegzorg kan in diverse juridische vormen plaatsvinden:

Vrijwillige pleegzorg

Als een ouder zelf hulp zoekt en ermee instemt dat zijn kind bij pleegouders gaat wonen, is er sprake van vrijwillige plaatsing. De ouder behoudt dan het ouderlijk gezag over het kind en wordt betrokken bij belangrijke beslissingen.

Justitiële plaatsing

Als de kinderrechter beslist dat een ouder niet meer (volledig) verantwoordelijk is voor zijn kind, spreken we van een justitiële plaatsing. Er zijn twee mogelijkheden:

Ondertoezichtstelling (OTS)

De ouder houdt het gezag over het kind. Het kind en de ouders krijgen begeleiding van een gezinsvoogd. Belangrijke beslissingen nemen ouders niet meer alleen maar samen met hun gezinsvoogd.

Voogdij

De rechter geeft de verantwoordelijkheid voor de opvoeding aan iemand anders. Dit is meestal een Gecertificeerde Instelling, die dan een voogd aanwijst of een pleegoudervoogd.

Houdt de biologische ouder het gezag als het pleegkind onder toezicht staat?

Ja, de ouder(s) krijgen begeleiding van een gezinsvoogd.

Kan de biologische ouder het pleegkind zomaar ophalen bij het pleeggezin en er weer zelf voor zorgen?

Als een pleegkind bij een vrijwillige plaatsing langer dan een jaar bij pleegouders woont, kunnen pleegouders gebruik maken van het blokkaderecht. Dit betekent dat een ouder aan de pleegouder(s) moet vragen het kind weer zelf te mogen verzorgen. Stemt een pleegouder hier niet mee in, dan moet de ouder aan de rechtbank toestemming vragen.

Wanneer kun je een beroep doen op het blokkaderecht?

Als de gezagsdragers (ouders, voogd) niet langer willen dat het kind bij de pleegouders blijft, kunnen zij het kind niet zomaar bij de pleegouders weghalen. Pleegouders kunnen dat in sommige gevallen verhinderen door een beroep te doen op het blokkaderecht. 

Pleegouders hebben niet altijd het recht om te blokkeren dat het kind bij hen wordt weggehaald. Hiervoor moet aan onderstaande voorwaarden worden voldaan.

  • De pleegouders moeten het kind tenminste één jaar hebben verzorgd en opgevoed voordat zij een beroep kunnen doen op het blokkaderecht.
  • Het kind moet met instemming van de eigen ouders door de pleegouders zijn verzorgd en opgevoed of de gecertificeerde instelling heeft de voogdij over het pleegkind.
  • Er moet sprake zijn van een pleeggezin, dat wil zeggen van een situatie waarin het kind door anderen (anderen dan de ouder(s) met het gezag) wordt verzorgd en opgevoed als een eigen kind.

Rechtzaak
Als de situatie in aanmerking komt voor het blokkaderecht, dan moeten de ouders via een advocaat bij de rechter verzoeken om de blokkade op te heffen. Er volgt dan een rechtszaak. Tijdens de zitting zijn de rechter, de ouders, de pleegouders en eventueel de Raad voor de Kinderbescherming aanwezig. Na de zitting doet de rechter een uitspraak of verzoekt de Raad voor de Kinderbescherming om een onderzoek in te stellen.

Uitspraak van de rechter
Als de rechter uitspreekt dat het kind niet bij de pleegouders kan blijven, dan moeten de pleegouders het kind naar de ouders laten gaan. De rechtbank kan ook bepalen op welke termijn dat moet. Als de rechter beslist dat het kind bij de pleegouders kan blijven, dan zal de rechter ook een uitspraak doen over hoelang het kind bij de pleegouders kan blijven (maximaal voor een half jaar). Na die periode mogen de gezagsdragers opnieuw naar de rechtbank gaan om een wijziging in de situatie aan te vragen. In beide gevallen is het niet mogelijk om in hoger beroep te gaan tegen de uitspraak van de rechter.

Niet van toepassing bij OTS
Bij een ondertoezichtstelling is het blokkaderecht niet van toepassing. In die situaties toetst de rechter namelijk altijd (als een kind langer dan een jaar in een pleeggezin verblijft) of de plaatsing kan worden beëindigd. Pleegouders hebben dan als belanghebbende wettelijk spreekrecht.

Kan ik de voogdij over ons pleegkind krijgen?

Je kunt in bepaalde situaties in aanmerking komen om de voogdij over je pleegkind te krijgen. Dit heet: Pleegoudervoogdij en krijg je niet zomaar, er kunnen zowel voor- als nadelen aan verbonden zijn.

Voordat je de rechter kunt verzoeken om de voogdij over je pleegkind over te dragen, dien je te voldoen aan een aantal voorwaarden:

  • Het pleegkind verblijft bij je in het kader van een voogdijmaatregel;
  • Je dient bij voogdijoverdracht een pleegcontract met de pleegzorgaanbieder te hebben
  • Je dient uw pleegkind binnen jouw gezin (voor tenminste 1 jaar) op te voeden en te verzorgen.

Bekijk voor meer informatie deze brochure.

Ook namens onze kinderen en jongeren:
bedankt Nationaal Fonds Kinderhulp!

Nationaal Fonds Kinderhulp

Getrouwd, samenwonend, alleenstaand, het maakt niet uit. Wat wel uitmaakt is dat je er kunt zijn voor een pleegkind. Pleegouders zijn hard nodig! Iets voor jou of jullie?

Pleegouder worden

Gewoon naar school gaan, weerbaar zijn, lekker in je vel. Daarvoor zijn de trainingen en ondersteuningstrajecten van Oké op school.

Bezoek de website